Op deze pagina
- Gemiddeld IQ per land: wat je vooraf moet weten
- Gemiddeld IQ per land: top 15 van 2026
- Wat is het gemiddelde IQ in Nederland?
- Nederland vergeleken met andere Europese landen
- Welke factoren kunnen hoge scores in Oost-Azië beïnvloeden?
- Waarom tonen we geen lijst met de laagste IQ-scores?
- Welke factoren beïnvloeden nationale IQ-scores?
- Hoe betrouwbaar is gemiddeld IQ per land als ranglijst?
- Wat is IQ precies?
- Kun je je IQ verbeteren?
- Conclusie
Het gemiddelde IQ per land verschilt sterk per bron en meetmethode. Nederland behaalt in een internationale online IQ-vergelijking een gemiddelde score van ongeveer 100. Zuid-Korea, China en Japan staan in de ranglijst van 2026 bovenaan. Maar kunnen we daaruit werkelijk concluderen dat inwoners van het ene land intelligenter zijn dan inwoners van een ander land?
In dit artikel vind je een actueel overzicht van gerapporteerde IQ-scores per land, welke factoren deze scores beïnvloeden, en waarom onderzoekers kritisch zijn op internationale IQ-ranglijsten.
Benieuwd hoe je zelf presteert op verschillende cognitieve opdrachten? Doe onze IQ-test voor een eerste indicatie.
Nederland scoort gemiddeld 100,27 in de International IQ Test-ranglijst van 2026 (plek 23), terwijl Zuid-Korea, China en Japan bovenaan staan. Deze scores zijn gebaseerd op vrijwillige online deelnemers, niet op representatieve steekproeven van hele bevolkingen: verschillen van een paar punten zeggen dus weinig over aangeboren intelligentie tussen landen.
Gemiddeld IQ per land: wat je vooraf moet weten
Een gemiddeld IQ per land is geen vaststaand gegeven zoals een bevolkingsaantal of een gemiddelde temperatuur. Internationale ranglijsten zijn afhankelijk van de gebruikte test, wie er meedeed, hoe die mensen zijn geworven, en van taal, cultuur en testomstandigheden.
De ranglijst hieronder is gebaseerd op mensen die in 2025 vrijwillig dezelfde online IQ-test maakten, geen aselecte, representatieve steekproef van hele bevolkingen. De cijfers laten dus vooral zien hoe de deelnemers uit elk land op déze specifieke test presteerden, niet hoe intelligent een heel land “is”.
Gemiddeld IQ per land: top 15 van 2026
Gebaseerd op de ranglijst van de International IQ Test, gepubliceerd op 1 januari 2026, met 1.212.714 deelnemers uit 2025. Landen met minder dan 100 deelnemers zijn niet meegenomen.
| Rang | Land | Gemiddelde score | Aantal deelnemers |
|---|---|---|---|
| 1 | Zuid-Korea | 106,97 | 26.996 |
| 2 | China | 106,48 | 229.918 |
| 3 | Japan | 106,30 | 5.994 |
| 4 | Iran | 104,80 | 10.538 |
| 5 | Australië | 104,45 | 4.245 |
| 6 | Rusland | 103,78 | 29.170 |
| 7 | Singapore | 103,56 | 6.880 |
| 8 | Mongolië | 102,61 | 2.437 |
| 9 | Nieuw-Zeeland | 102,35 | 1.184 |
| 10 | Vietnam | 102,26 | 14.915 |
| 11 | Spanje | 102,24 | 8.064 |
| 12 | Cyprus | 102,12 | 546 |
| 13 | Canada | 102,09 | 7.685 |
| 14 | Verenigd Koninkrijk | 101,57 | 7.310 |
| 15 | Sri Lanka | 101,22 | 3.213 |
Bron: International IQ Test, ranglijst 2026. Gebaseerd op online deelnemers uit 2025, geen representatieve meting van complete bevolkingen.
Wat is het gemiddelde IQ in Nederland?
Nederland staat op plaats 23 met een gemiddelde score van 100,27, gebaseerd op 13.066 Nederlandse deelnemers. Vorig jaar was dit 99,72, een verschil van 0,55 punt dat eerder wijst op steekproefvariatie dan op een werkelijke verandering in het cognitieve niveau van Nederland.
Nederland vergeleken met andere Europese landen
| Land | Gemiddelde score | Positie wereldwijd | Aantal deelnemers |
|---|---|---|---|
| Spanje | 102,24 | 11 | 8.064 |
| Verenigd Koninkrijk | 101,57 | 14 | 7.310 |
| Zwitserland | 100,84 | 20 | 3.681 |
| Italië | 100,33 | 22 | 14.588 |
| Nederland | 100,27 | 23 | 13.066 |
| Frankrijk | 100,12 | 27 | 10.439 |
| Finland | 99,97 | 28 | 7.661 |
| Oostenrijk | 99,80 | 33 | 5.629 |
| België | 99,74 | 34 | 3.479 |
| Duitsland | 99,32 | 38 | 34.350 |
| Zweden | 98,22 | 55 | 7.412 |
Nederland scoort binnen deze dataset iets hoger dan België en Duitsland, maar met een verschil van minder dan één punt en gebaseerd op zelf-geselecteerde deelnemers, betekent dat niet dat Nederlanders gemiddeld intelligenter zijn.
Benieuwd hoe jouw IQ zich verhoudt tot het gemiddelde?
Doe de IQ-test en ontdek hoe jouw score zich verhoudt tot het gemiddelde.
Welke factoren kunnen hoge scores in Oost-Azië beïnvloeden?
Zuid-Korea, China, Japan en Singapore staan hoog in de ranglijst, en ook in internationale onderwijsonderzoeken presteren meerdere Oost-Aziatische landen sterk. Singapore behaalde bij PISA 2022 de hoogste score voor wiskunde, gevolgd door onder meer Macao, Taiwan, Hongkong, Japan en Zuid-Korea. PISA meet schoolprestaties, geen IQ, maar de overeenkomst is interessant.
Drie mogelijke verklaringen:
Nadruk op wiskunde en abstract redeneren. Veel Oost-Aziatische onderwijssystemen leggen bijvoorbeeld sterk de focus op vaardigheden die overlappen met wat IQ-tests meten.
Intensieve onderwijscultuur. Meer tijd in onderwijs en huiswerk betekent meer ervaring met gestructureerde cognitieve opdrachten.
Wie er online meedoet. Vrijwillige deelnemers aan een online IQ-test zijn mogelijk relatief geïnteresseerd in puzzels of cognitieve prestaties, wat de score omhoog kan trekken.
De samenhang tussen PISA- en IQ-scores wijst op een verband met onderwijskwaliteit, maar bewijst geen directe oorzaak-gevolgrelatie.
Verschillen in gemiddelde testscores kunnen samenhangen met onderwijskwaliteit, sociaal-economische omstandigheden, gezondheid, voeding en testervaring. Op basis van deze online ranglijst kan echter niet worden vastgesteld hoeveel iedere factor afzonderlijk bijdraagt.
Waarom tonen we geen lijst met de laagste IQ-scores?
Onderaan zulke ranglijsten staan vaak landen met beperkte internettoegang, grote onderwijsverschillen of kleine deelnemersgroepen, en juist daar is de meetonzekerheid het grootst. De betrouwbaarheid van zulke vergelijkingen hangt daarom niet alleen af van het aantal deelnemers, maar vooral van de representativiteit van de steekproef en de vergelijkbaarheid van de testomstandigheden. Lage scores kunnen samenhangen met beperkte onderwijstoegang, taalproblemen, slechte testomstandigheden, gezondheids- of voedingsproblemen, en niet-representatieve steekproeven.
Het publiceren van exacte cijfers voor deze landen zou een schijnnauwkeurigheid suggereren die er niet is. Een lage score in deze context is dan ook geen betrouwbare basis voor uitspraken over aangeboren cognitieve verschillen; het is vooral een signaal om kritisch te kijken naar de test, de steekproef en de omstandigheden.
Welke factoren beïnvloeden nationale IQ-scores?
IQ-scores ontstaan uit een samenspel van individuele kenmerken, leefomstandigheden en meetmethode:
Onderwijs: geeft ervaring met taal, rekenen en abstract redeneren, cognitieve vaardigheden die IQ-tests aanspreken. Kwaliteit en toegankelijkheid tellen minstens zo zwaar als het aantal jaren.
Sociaal-economische omstandigheden: armoede beperkt toegang tot onderwijs, veiligheid, voeding en zorg, en langdurige stress raakt leren en concentratie.
Voeding en gezondheid: hersenontwikkeling wordt beïnvloed door voeding, slaap en ziekte; tekorten en infectieziekten op jonge leeftijd kunnen testprestaties meetbaar verlagen.
Stress en testomstandigheden: vermoeidheid, tijdsdruk en afleiding drukken de score, los van iemands werkelijke vermogen. Lees ook ons artikel over fight, flight of freeze en hoe stress het denken beïnvloedt.
Internettoegang: online ranglijsten bevatten alleen mensen met internet, digitale vaardigheid en motivatie om de test af te maken, nooit een goede afspiegeling van een hele bevolking.
Culturele testbias: zelfs “cultuurarme” tests veronderstellen vertrouwdheid met abstracte figuren en meerkeuzevragen, wat niet overal even gangbaar is.
In de twintigste eeuw stegen IQ-scores in veel landen gestaag; dit staat bekend als het Flynn-effect, vermoedelijk het gevolg van verbeteringen in onderwijs, voeding en zorg. In sommige landen vlakt die stijging inmiddels af.
Hoe betrouwbaar is gemiddeld IQ per land als ranglijst?
Er bestaan grofweg twee soorten overzichten, en beide hebben duidelijke beperkingen.
Online ranglijsten (zoals hierboven) laten grote groepen dezelfde test maken, wat vergelijken technisch eenvoudiger maakt. Een belangrijk probleem is zelfselectie: deelnemers melden zichzelf aan in plaats van willekeurig geselecteerd te worden, en verschillen per land in leeftijd, opleiding, taalvaardigheid en motivatie.
Een grote steekproef is niet hetzelfde als een representatieve steekproef. Een miljoen vrijwillige deelnemers zegt iets over wie de test online invulde, niet automatisch over de bevolking van een heel land.
Samengestelde nationale schattingen uit ouder onderzoek, met name de dataset van psycholoog Richard Lynn en latere samensteller David Becker, worden om andere redenen bekritiseerd: kleine, niet-representatieve steekproeven, onduidelijke selectiecriteria, en ontbrekende landenscores die gebaseerd zijn op buurlanden in plaats van eigen metingen. Een onderzoek van Wicherts, Dolan en Van der Maas naar 46 Afrikaanse steekproeven concludeerde dat de selectiemethode onsystematisch was, waardoor de resultaten onbetrouwbaar werden. De European Human Behaviour and Evolution Association raadt het gebruik van deze dataset inmiddels af, omdat de gegevens voor veel landen niet aan gangbare wetenschappelijke standaarden voldoen. Om die reden gebruiken we de Lynn/Becker-cijfers niet in de ranglijst hierboven.
Wat blijft er dan over? Een globale indruk van hoe deelnemers aan één specifieke test presteerden, die kan samenhangen met bredere verschillen in onderwijs, gezondheid en welvaart, maar geen harde, betrouwbare rangorde van landen op aangeboren intelligentie. Verschillen van enkele punten binnen dit soort niet-representatieve datasets zijn doorgaans onvoldoende om betrouwbare uitspraken over bevolkingen te doen.
Wat is IQ precies?
IQ staat voor intelligentiequotiënt: een gestandaardiseerde score die aangeeft hoe iemand presteert ten opzichte van een normgroep. Wil je weten hoe je dat zelf kunt laten meten? Lees meer over IQ testen. Het gemiddelde van de normgroep ligt meestal op 100, met een standaarddeviatie van 15 punten, volgens de bekende normaalverdeling van IQ.
| IQ-score | Categorie | Aandeel binnen een normale verdeling |
|---|---|---|
| 130+ | Zeer hoog | ~2% |
| 115-129 | Boven gemiddeld | ~14% |
| 85-114 | Gemiddeld | ~68% |
| 70-84 | Beneden gemiddeld | ~14% |
| < 70 | Zeer laag | ~2% |
Deze categorieën zijn globale aanduidingen: de betekenis van een score hangt ook af van de gebruikte test, de normgroep, het betrouwbaarheidsinterval en iemands dagelijks functioneren. Een verstandelijke beperking wordt dan ook nooit uitsluitend op basis van een IQ-getal vastgesteld. Scoor je in de categorie 130+? Lees dan meer over de kenmerken van hoogbegaafdheid.
Twijfel je welke test bij jouw vraag past? Bekijk ons testadvies.
Kun je je IQ verbeteren?
Specifieke vaardigheden zoals aandacht, geheugen en patroonherkenning kun je trainen, maar dat vertaalt zich niet automatisch naar een blijvend hoger algemeen IQ. Wel helpt een gezonde leefstijl om je cognitieve vermogen zo goed mogelijk te benutten: voldoende slaap, beweging, gezonde voeding, mentale uitdaging, sociale activiteit en minder langdurige stress. Wil je aandacht, geheugen en andere cognitieve vaardigheden oefenen? Bekijk BreinLab.
Gefascineerd door IQ-verschillen tussen landen? Deze drie boeken bieden verdieping vanuit verschillende perspectieven:
Laat zien waarom we onze hersenen actief moeten blijven uitdagen. Terwijl IQ-scores verschillen tussen landen, benadrukt deze Nederlandse neurowetenschapper dat iedereen zijn cognitieve capaciteiten kan onderhouden en stimuleren door mentaal en fysiek actief te blijven. Een waardevol perspectief naast statistieken.
Nobelprijs-winnaar Kahneman legt uit hoe ons brein werkt en beslissingen neemt. Het boek onderscheidt twee denksystemen: snel en intuïtief versus langzaam en analytisch. Veel IQ-opgaven vragen analytisch redeneren, aandacht en probleemoplossing, processen die raakvlakken hebben met wat Kahneman als langzaam en doelgericht denken beschrijft.
Biedt een breed perspectief op intelligentie en kennis. Van wetenschappers tot filosofen, deze denkers delen hun belangrijkste inzichten over leren, denken en slim worden.
Als bol.com Partner verdienen wij aan gekwalificeerde aankopen. Dit helpt ons om deze gratis informatie te blijven delen.
De belangrijkste vragen over IQ-ranglijsten en wat ze wel en niet zeggen.
Een IQ-gemiddelde van 100 geldt voor de normgroep van een gestandaardiseerde IQ-test. Er bestaat echter geen uniforme, wereldwijd representatieve IQ-meting waarmee alle landen rechtstreeks kunnen worden vergeleken.
Zuid-Korea (106,97), gevolgd door China (106,48) en Japan (106,30), gebaseerd op vrijwillige online deelnemers, niet op de volledige bevolking.
Nederland: 100,27 (13.066 deelnemers). België: 99,74 (3.479 deelnemers). Het verschil van 0,53 punt is te klein en de steekproeven te ongelijk om te concluderen dat het ene land “slimmer” is dan het andere.
Nee. De scores worden sterk beïnvloed door omgevingsfactoren, deelnemersselectie en testervaring, en zijn geen betrouwbare basis voor uitspraken over aangeboren verschillen tussen bevolkingen.
Voor een eerste indicatie kan een goed opgebouwde online test nuttig zijn. Voor diagnostiek of onderzoek naar hoogbegaafdheid is een individuele afname door een bevoegde deskundige nodig.
We helpen je graag verder. Neem contact met ons op of laat een reactie achter bij dit artikel.
Conclusie
Nederland scoort in de International IQ Test-ranglijst van 2026 gemiddeld 100,27; Zuid-Korea, China en Japan staan bovenaan. Interpreteer de exacte rangorde met voorzichtigheid: de deelnemers meldden zichzelf aan en vormen geen representatieve afspiegeling van hun land, en de scores hangen samen met onderwijs, gezondheid, welvaart, internettoegang en testervaring. Zie het overzicht als een momentopname van één specifieke online test, niet als een harde wereldranglijst van aangeboren intelligentie. Bekijk ook ons overzicht van alle zelftesten als je breder wilt verkennen wat er te ontdekken valt over jezelf.
Benieuwd naar je eigen IQ-score?
Doe de IQ-test en ontdek hoe jouw resultaat zich verhoudt tot het gemiddelde.
Bronnen
- International IQ Test (IIT). (2026). Average IQ by country. Gepubliceerd 1 januari 2026 (N=1.212.714, data verzameld in 2025). Geraadpleegd op 27 augustus 2026, van https://international-iq-test.com/en/test/IQ_by_country
- Lynn, R. & Becker, D. (2019). The Intelligence of Nations. Ulster Institute for Social Research.
- OECD. (2023). PISA 2022 Results (Volume I): The State of Learning and Equity in Education. PISA, OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/53f23881-en. Geraadpleegd op 27 augustus 2026, van https://doi.org/10.1787/53f23881-en
- Eppig, C., Fincher, C. L., & Thornhill, R. (2010). Parasite prevalence and the worldwide distribution of cognitive ability. Proceedings of the Royal Society B, 277(1701), 3801–3808.
- Wicherts, J. M., Dolan, C. V., & Van der Maas, H. L. J. (2010). A systematic literature review of the average IQ of sub-Saharan Africans. Intelligence, 38(1), 1–20. https://doi.org/10.1016/j.intell.2009.05.002. Geraadpleegd op 27 augustus 2026, van https://doi.org/10.1016/j.intell.2009.05.002
- European Human Behaviour and Evolution Association (EHBEA). (2020). Statement on the use of “national IQ” datasets. Geraadpleegd op 27 augustus 2026, van https://www.ehbea.org/pages/national-iq-datasets
- Flynn, J. R. (1987). Massive IQ gains in 14 nations: What IQ tests really measure. Psychological Bulletin, 101(2), 171–191. https://doi.org/10.1037/0033-2909.101.2.171. Geraadpleegd op 27 augustus 2026, van https://doi.org/10.1037/0033-2909.101.2.171
Als bol.com Partner verdienen wij aan gekwalificeerde aankopen. Dit helpt ons om deze gratis informatie te blijven delen.
Reacties worden vóór publicatie gecontroleerd op respect, relevantie en veiligheid.